Họ Bùi Việt Nam


Họ Bùi là dòng họ có lịch sử tại Việt Nam. Theo dã sử, thời nhà Đinh đã xuất hiện nhân vật Bùi Quang Dũng. Còn nhân vật họ Bùi đầu tiên xuất hiện trong lịch sử là Bùi Mộc Đạc. Bùi Mộc Đạc là một danh thần đời nhà Trần, vốn tên thật là Phí Mộc Lạc nhưng vì vua Trần Nhân Tông cho là Mộc Lạc là tên xấu, mang điềm chẳng lành (Mộc Lạc trong tiếng Hán nghĩa là cây đổ, cây rụng) nên vua đổi tên Phí Mộc Lạc thành Bùi Mộc Đạc với nghĩa Mộc Đạc là cái mõ đánh vang. Bùi Mộc Đạc làm đại thần trải 3 triều vua Trần.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư: "Sau này, người họ Phí trong cả nước hâm mộ danh tiếng của Mộc Đạc, đua nhau đổi làm họ Bùi". Chắt nội Bùi Mộc Đạc (Phí Mộc Lạc) tên là Bùi Quốc Hưng là người tham gia hội thề Lũng Nhai và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Sau khi Lê Lợi lên ngôi, phong ông là Nhập nội Thiếu úy, tước Hương thượng hầu, sau thăng Nhập nội Tư đồ, được vua ban Quốc tính họ Lê, nên đổi là Lê Quốc Hưng. Theo gia phả của nhánh họ Bùi gốc Phí ở Nam Sách (Hải Dương) thì một trong số hậu duệ của cụ Bùi Mộc Đạc là Bùi Thị Hý chính là người đã khai sinh ra làng gốm Chu Đậu, được thờ là tổ nghề của làng gốm Chu Đậu.Những phát hiện mới về bà Bùi Thị Hý qua cuộc khai quật khảo cổ học tại Quang Tiền, Đồng Quang, Gia Lộc

Thời Lê sơ có các nhân vật Bùi Bị, Bùi Ư Đài, Bùi Cầm Hổ, Bùi Xương Trạch. Con gái Bùi Cẩm Hổ là Bùi Quý phi, vợ của vua Lê Thái Tông, sinh ra cung vương Lê Khắc Xương. Bùi Xương Trạch quê gốc ở xã Cát Xuyên, huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá chuyển sang làng Định Công, Hà Nội, sau đó chuyển sang Thịnh Liệt sinh sống, lập nghiệp, lập nên gia tộc họ Bùi làng Thịnh Liệt, còn được gọi là Sơn Nam vọng tộc. Về sau dòng họ có các nhân vật như Bùi Huy Bích.

Thế kỉ 16 có Bùi Tá Hán là một cận thần của đại thần Nguyễn Kim (cha của Nguyễn Hoàng) lập Lê Trang Tông. Đến thế kỷ 18 có Bùi Thế Đạt làm trấn thủ trông coi cả vùng biển Đông thuộc Bắc Trung bộ ngày nay. Bùi Dương Lịch là đại thần ba triều Lê, Tây Sơn, Nguyễn. Hay thời cận đại có nhà cải cách hải quân Bùi Viện.

Tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám, mở khoa thi đầu tiên (năm 1075) lấy 4 vị tiến sĩ thì có 1 vị họ Bùi. Từ đó đến cuối triều nhà Nguyễn, trải qua 10 thế kỉ về khoa bảng, họ Bùi có đến 76 vị tiến sĩ, trong đó có 4 vị là bảng nhãn và một vị thủ khoa Nho học là Bùi Quốc Khái (đỗ triều Lý Cao Tông).

Họ Bùi Việt Nam chung tay hướng về đồng bào miền trung vùng lũ



Hưởng ứng lời kêu gọi của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trong việc cứu trợ, giúp đỡ đồng bào miền Trung gặp khó khăn sau lũ, sáng 21/10, dòng họ Bùi Việt Nam tổ chức Đoàn chung tay hướng về đồng bào huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.

Cùng với đồng bào cả nước hướng về người dân vùng lũ Hà Tĩnh, Quảng Bình, sáng ngày 21 tháng 10 năm 2016 Cộng đồng họ Bùi Việt Nam đã kêu gọi con cháu trong dòng họ và các tổ chức như: Nhóm Từ thiện áo ấm mùa đông Hạ Long, BNI Lucky chapter và những người bạn, Hiệp hội dạy nghề và các nghề công tác xã hội… quyên góp (gạo, mì tôm, lương khô, sữa, nước uống, chăn ấm …) trị giá hơn 100 triều đồng cùng với sự giúp đỡ của Thầy Thích Tâm Phương – Trụ trì Chùa Nhiễu Long (huyện Hương Sơn) đã tổ chức cứu trợ cho đồng bào ở các xã Hòa Hải, xã Lộc Yên, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh


Chị Bùi Thúy Hằng cùng các thành viên trong đoàn trao quà cho bà con xã Hòa Hải, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh



Bà con nhân dân xã Hòa Hải, huyện Hương Khê xếp hàng nhận quà cứu trợ


Anh Hải Bùi nói chuyện với bà con dòng họ Bùi ở xã Hòa Hải


Tình nguyện viên thực hiện chuyển quà cứu trợ






Tác giả bài viết: Bùi Hồng Lĩnh
dẫn từ nguồn http://hobuihatinh.com.vn/

Giới thiệu


Kính gửi bà con Họ Bùi trong và ngoài nước !
- Kết nối thông tin, là nơi để chia sẻ tình cảm bà con trong họ (và có thể mở rộng ra họ Bùi trong huyện, trong tỉnh và cả nước).
- Cầu nối giữa giữa hiện tại và quá khứ, giúp con cháu thuận tiện tra cứu, tìm hiểu về nguồn gốc, tổ tiên, bà con họ hàng thông qua một phả đồ điện tử; để không thấy mình bị mất gốc, để thấy họ tộc mình thật rạng danh.
- Giới thiệu hình ảnh, tư liệu về nhà thờ họ (và các chi), về quê hương và nhiều tài liệu khác.
- Giới thiệu các gương sáng trong họ Bùi; là nơi chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ để cùng nhau phát triển. 
Để giúp các dòng họ ở địa phương và bà con Họ Bùi nắm bắt nhanh chóng các thông tin của dòng họ và liên lạc với dòng họ được thuận tiện nhất. Ban liên lạc Họ Bùi đã tiến hành lập hòm thư và trang web của Họ Bùi 

Các thông tin của dòng họ Họ Bùi ở Việt Nam và trong cả nước sẽ được cập nhật thường xuyên trên trang website: www.hobuivietnam.com

Mọi ý kiến đóng góp hoặc tin tức cần đăng tải lên web mời bà con gửi về địa chỉ sau: dongtochobui@gmail.com

Xin thông báo để bà con trong họ được biết !




Sách Danh nhân họ Bùi

Nhà văn Hoàng Quốc Hải


Đầu xuân, ông Bùi Xuân Ngật đến chơi nhà, và có nhã ý nhờ tôi đề tựa cuốn “Danh nhân họ Bùi”.
Chẳng là ông Ngật biết tôi gốc gác từ làng Bất Nạo, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương. Và làng tôi vốn là một làng cổ, lại thờ vị Thành hoàng họ Bùi, theo thần phả thì cụ là tướng của vua Hùng Duệ vương.
Là con em trong làng, lại có lòng kính ngưỡng các bậc tiên liệt, vì vậy tôi vui vẻ nhận lời, tuy biết đây là việc làm hơi đuối sức.
Phải nói hơn chục năm trở lại đây, trong nước đã hưng được việc hướng về nguồn cội. Các dòng họ lớn đã dần dần tập hợp được lai lịch của dòng họ mình, truy ngược tới cả ngàn năm và con cháu được quy tụ về một mối trong Ban liên lạc của dòng họ; mặc dù các chi họ định cư rải rác khắp các vùng miền trong cả nước, thậm chí có nhiều người đã sinh sống lâu năm ở nước ngoài.
Trước khi đề cập tới nội dung tập sách, tôi muốn nói đến tấm lòng của bà con họ Bùi đối với di tích của Mỹ Quận công Bùi Đình Chấn được thờ làm Thành hoàng làng Bất Nạo, xã Kim Anh, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương. Cứ xem trong các tài liệu khảo tả di tích, kể cả việc sao chép Thần phả làng Bất Nạo còn lưu trữ tại Viện Hán Nôm cũng như sự bày tỏ lòng hiếu kính với tổ tiên như đã thể hiện trong Chúc văn, đủ biết con cháu họ Bùi không chỉ có tâm mà còn rất am hiểu trong việc truy tầm nguồn cội, mặc dù các công việc này tốn kém khá nhiều trí tuệ, công sức và tiền bạc.
Đọc tập “Danh nhân họ Bùi”, tôi hết sức ngạc nhiên về dung lượng thông tin họ Bùi từ cổ xưa tới nay, mà tập sách đề cập đến. Đương nhiên, ngoài sự nỗ lực của con cháu họ Bùi, thì người họ Bùi còn biết chọn mặt gửi vàng, đã tìm đến các nhà văn hóa, các nhà khoa học lịch sử vừa có tri thức, vừa có tâm huyết để đi sâu vào khám phá mang tính phổ quát, để dựng lại bức tranh toàn cảnh về sự cống hiến của dòng họ Bùi trong công cuộc dựng nước và giữ nước qua tiến trình lịch sử của dân tộc.
Về cụ Mỹ Quận công Bùi Đình Chấn được thờ làm Thành hoàng làng Bất Nạo từ rất lâu đời, qua đời Trần Nhân Tông (thế kỷ XIII) đến Lê Thái Tổ (thế kỷ XV) đều được triều đình có sắc phong, thời hậu Lê và triều Nguyễn vẫn tiếp tục thừa nhận Ngài là Thượng đẳng tối linh thần.
Đương nhiên, cụ là một nhân thần, nhưng chỉ vài chi tiết trong thần tích, thần phả cho biết cụ là tướng của Hùng Duệ vương, ngoài ra lịch sử không để lại cho ta một tư liệu nào khả dĩ có thể tái hiện được chân dung cụ.
Về trường hợp này, xét thấy trong thần phả các tỉnh: Phú Thọ, Sơn Tây, Hà Đông, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương, Kiến An, Thái Bình…([1]) có nhiều làng thờ tướng của các vua Hùng và tướng của Hai Bà Trưng, đủ biết thời kỳ cổ sử là có thật, chỉ tiếc nhiều phen binh lửa, giặc phương Bắc đã hủy diệt gần như trọn vẹn sách sử và các công trình kiến trúc của nước ta, tiêu biểu nhất là cuộc hủy diệt văn hóa Đại Việt của giặc Minh vào đầu thế kỷ XV. Phải nói đây là một cuộc tàn sát văn hóa có chủ đích với ý đồ thâm độc và quỷ quyệt nhất trong lịch sử cổ kim của cả nhân loại. Ấy là chưa kể đến bốn lần Bắc thuộc(2) với âm mưu Hán hóa dân tộc ta của kẻ thù.
Mặc dù vậy, họ Bùi vẫn có thể tôn cụ Mỹ Quận công Bùi Đình Chấn là thủy tổ, hoặc viễn tổ của dòng họ, còn các cụ khác hầu như đã xác định được danh tính và sự nghiệp rõ ràng.
Nhìn vào tập “Danh nhân họ Bùi” ta thấy người họ Bùi có cống hiến về đủ mọi phương diện: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, ngoại giao, quân sự… không mặt nào không có người đạt thành tựu xuất sắc. Có thể tính từ cụ tị tổ Bùi Quang Dũng thế kỷ X – XI (922 – 1018). Theo GS. TS. Nguyễn Chính Trung lược thuật thì “Cụ Bùi Quang Dũng là một nhà hoạt động chính trị, quân sự nổi tiếng thời nhà Đinh (thế kỷ X). Ông là một tướng tài, góp công lớn trong việc giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên nội loạn 12 sứ quân giữ yên bờ cõi Đại Việt, mở mang phát triển đất đai, đồng biển vùng Bố Hải Khẩu (thuộc tỉnh Thái Bình ngày nay). Ông là người nổi tiếng trung liệt không thờ hai vua (với triều Lê Đại Hành), nên sau này được Lý Thái Tổ tôn hiệu “Minh Triết Phu Tử tước Trinh Quốc công”.
Trong công cuộc chinh phục các sứ quân để thu non sông về một mối, lập ra nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên do Đinh Tiên Hoàng giữ ngôi chủ tể; sự nghiệp vĩ đại của Đinh Tiên Hoàng được viên thành, ngoài tài thao lược của chính ông, phải kể đến các cộng sự xuất sắc như Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ, Trịnh Tú, Bùi Quang Dũng, họ đều là bậc hổ tướng khai quốc công thần, giúp Đinh Tiên Hoàng dựng lên nghiệp lớn.
Như chuyện Lê Hoàn được nước, thì Đinh Điền, Nguyễn Bặc đem quân về hỏi tội, chẳng may thất trận bị Lê Hoàn giết. Nhân đó, Bùi Quang Dũng bỏ lên động Trinh Thạch ở ẩn.
Khi Lý Công Uẩn lên ngôi sai người đến động Trinh Thạch triệu thỉnh tới hai, ba lần ông đều từ chối. Sau nhân việc dẹp loạn, ông nhận lời. Làm xong công việc ông lại trở về đất cũ Hàm Châu, nơi ông khai hoang lập ấp và để người con trai là Bùi Quang Anh phục vụ triều đình.
Cảm kích lòng trung dũng và trung nghĩa của ông, Thái tổ Lý Công Uẩn tôn ông hiệu Minh Triết Phu Tử và khi ông tạ thế ở tuổi 97, Lý Thái Tổ lại tiến phong cho ông tước Trinh Quốc Công (vẫn theo GS. Nguyễn Chính Trung).
Vậy là hơn một ngàn năm sau Mỹ Quận công Bùi Đình Chấn, họ Bùi lại có cụ Bùi Quang Dũng là trụ cột của triều đình nhà Đinh.
Với công lao to lớn, tên tuổi và sự nghiệp của cụ Bùi Quang Dũng sẽ mãi mãi tồn tại cùng non sông đất nước.
Việt Nam là nước có truyền thống trọng học. Họ Bùi là một trong những dòng họ có nhiều người đỗ đạt cao và đỗ từ rất sớm, như cụ Bùi Quốc Khái là một ví dụ.
Theo PGS. TS. Đinh Khắc Thuân thì xã Bằng Liệt, huyện Thanh Trì vẫn còn một tấm bia ghi danh cụ tại nơi thờ tự. Bia khắc vào năm Giáp Thìn (1784) đời vua Lê Hiển Tông. Và chiếu trong “Lịch triều đăng khoa lục” thì đúng cụ là người đầu tiên của đất Thăng Long đạt học vị cao sớm nhất.
Bùi Quốc Khái đỗ đầu khoa thi chọn người giỏi thi thư năm Ất Tị niên hiệu Trinh Phù 10 (1185) đời Lý Cao Tông.
Vì vậy, TS. Đinh Khắc Thuân mới lấy tựa đề bài viết: “Văn bia từ chỉ Bằng Liệt và vị khai khoa đất Thăng Long Bùi Quốc Khái”.
Theo đó, họ Bùi có tới 59 vị đỗ đại khoa kể từ thời Lý đến thời Lê, người mở đầu là cụ Bùi Quốc Khái, người sau cùng là cụ Bùi Dương Lịch đỗ đầu cả thi Hội và thi Đình vào khoa thi năm Đinh Mùi niên hiệu Chiêu Thống thứ nhất (1787).
Về thời Nguyễn và nhất là thời nay, số trí thức họ Bùi chắc chắn là con số không nhỏ, nhưng chỉ với 59 vị tiến sĩ và các bậc hào kiệt đã ghi danh trong tập kỷ yếu này cũng đã nói lên sự đóng góp to lớn của một dòng họ đối với đất nước.
Sẽ là thiếu sót, nếu tôi không đề cập đến một chi họ Bùi thuộc hàng danh gia vọng tộc, làm vẻ vang không chỉ cho dòng họ mà còn đem lại niềm tự hào cho cả quốc gia, dân tộc, ấy là họ Bùi làng Sét, làng Sét xưa, nay là làng Giáp Nhị, huyện Thanh Trì, Hà Nội.
Dòng họ này đã sản sinh hàng loạt nhân tài, khởi đầu là cụ Bùi Xương Trạch (1438 – 1516), đậu Tiến sĩ khoa Mậu Tuất niên hiệu Hồng Đức 9 (1478) đời Lê Thánh Tông, làm tới chức Thượng thư chưởng Lục bộ sự kiêm Đô ngự sử, Quốc Tử Giám tế tửu, tri kinh diện sự, Thái phó tước Quảng quốc công.
Con trai cụ Bùi Xương Trạch là Bùi Vịnh (1498 – ?) đỗ đệ nhất giáp Tiến sĩ đệ nhị danh (bảng nhãn) đời Mạc Đăng Dung, niên hiệu Đại Chính 3 nhằm năm Nhâm Thìn (1532), làm quan tới chức Lại bộ Tả thị lang, tước Mai lĩnh hầu.
Cháu nội của cụ Bùi Vịnh là Bùi Cầu (1568 – ?) đỗ Đệ nhất giáp Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi, niên hiệu Hoằng Định 20 đời Lê Kính Tông (1619), làm quan tới chức đề Hình giám sát Ngự sử.
Huyền tôn của cụ Bùi Xương Trạch và tằng tôn của cụ Bùi Cầu là Bùi Bỉnh Quân (1580 – 1630) đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi, niên hiệu Hoằng Định 20 đời Lê Kính Tông (1619), mất trên đường đi sứ nhà Minh, được tặng chức Hữu thị lang.
Dòng dõi của cụ Bùi Xương Trạch về sau còn có Bùi Huy Bích (1744 – 1818), năm 26 tuổi đỗ Đình nguyên, Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp) khoa Kỷ Sửu, niên hiệu Cảnh Hưng 30 (1769), đời Lê Hiến Tông, làm Đốc đồng Nghệ An thăng Hành tham tụng, tước kê liệt hầu, sau lại thăng Đồng binh chương sự kiêm tham tụng (Tể tướng), ông cố từ không nhận rồi cáo bệnh lui về quê nhà. Qua triều Tây Sơn và Gia Long ông đều ẩn cư, ông qua đời năm Mậu Thìn (1818) thọ 75 tuổi.
Nhà Lê suy đồi, nhà Trịnh chuyên quyền và thối nát, không một tài năng nào có thể thi thố được.
Vì vậy, cụ Nguyễn Văn Siêu khi nhận định về Bùi Huy Bích vừa có sự tôn trọng vừa có sự cảm thông: “Văn chương tài trí của ông đều có thể giúp ông nổi tiếng một thời, nhưng ranh giới vua tôi thời Lê – Trịnh có quan hệ về danh nghĩa, sau đổi sang đời khác, người cầm bút ai dám thứ lượng, việc mai một nghĩ là không ít. Há đâu phải sinh ở đời đó, đều là sự bất hạnh của sĩ phu ư? Đến cuối đời sự hình phạt càng ghê gớm, nếu không vượt lên được thì phải theo đuôi hổ, đó là nỗi thương tâm của sĩ phu vậy…”.
Tuy nhiên, sự đóng góp lớn lao của Bùi Huy Bích là về lĩnh vực trước thư lập ngôn. Sự nghiệp này của ông thật đồ sộ, từ thơ văn, lịch sử, địa lý, khảo cứu… mặt nào ông cũng có đóng góp thật ấn tượng. Chính sự nghiệp này đã đưa ông vào hàng những bậc danh nhân văn hóa của quốc gia.
Đọc tập “Danh nhân họ Bùi” thấy trong bài khảo cứu của PGS. TS. Bùi Xuân Đính có phần “tính cách người họ Bùi” kể cũng là sự độc đáo.
Đọc kỹ phần sự nghiệp của một số vị như Bùi Cầm Hổ, Bùi Ư Đài đặc biệt là Bùi Sỹ Tiêm, quả thực đây là những bậc vừa tài trí vừa phách lực. Tuy thờ vua, nhưng đều coi việc dân làm trọng, đặt lợi ích của quốc dân lên trên cả nghĩa vua tôi, bất chấp cả sự hiểm nguy không chỉ cho sự nghiệp mà cả tính mạng của riêng mình. Ví như, đáp lời “Dụ” của chúa Trịnh Giang, kêu gọi bề tôi lớn nhỏ “trình bày hết những điều thiết thực cốt yếu cho thích hợp với thời cuộc”, Bùi Sỹ Tiêm bèn dâng bài khải trần tình gồm 10 điều, chỉ rõ những sự rối nát của xã hội bắt đầu từ nhà Chúa và lớp quan lại tham nhũng.
Đọc xong bài khải của ông, Trịnh Giang đùng đùng nổi giận, cách tuột quan chức của quan Thái thường tự khanh Bùi Sỹ Tiêm rồi đuổi ông về quê. Từ đó ông ẩn cư cho tới ngày qua đời.
Nay đọc lại bài khải của ông, xem ra vẫn còn nguyên giá trị. Cứ như là ông viết cho thời nay, cho hôm nay. Qua bài khải, ta có cảm giác ông gánh trên vai mình nỗi đau của toàn dân tộc. Vì lẽ đó khiến ông trở nên can đảm phi thường, ông thật xứng đáng là kẻ sĩ của muôn đời.
Trở về với cội nguồn gia tộc để phát huy truyền thống của dòng họ, là hướng đi đúng của nhiều dòng họ đã và đang làm.
Qua khứ của mỗi dòng họ, chính là lịch sử của dòng họ đó. Tập hợp quá khứ của trăm họ, tức là ta có một bộ lịch sử chân thực được viết ra từ toàn dân. Đây chắc chắn là một bộ lịch sử dân tộc vĩ đại nhất mà không một sử gia nào, một viện hàn lâm lịch sử nào có thể làm nổi.
Lịch sử các dòng họ trong cả nước là hình ảnh “kiến mộc thiên chi quy nhất bổn”, chắc chắn sẽ là những tư liệu quý báu đáng tin cậy cho các nhà làm sử.
Tiếc rằng, ngành Sử nước ta chưa chú trọng đúng mức hướng khai thác này. Các nhà nước từ xưa tới nay hầu như đều bỏ ngỏ lĩnh vực này.
Đầu xuân Nhâm Thìn (2012)
                                                                                          Nhà văn HOÀNG QUỐC HẢI

Lễ thượng cờ Bùi tộc tại chi họ Bùi Phước Thịnh, tỉnh Quảng Ngãi


HỌ BÙI NGHỆ AN | Đến hẹn lại lên, hàng năm đúng vào ngày 16 tháng ba âm lịch là bà con chi họ Bùi thôn Phước Thịnh, huyện Mộ Đức tỉnh Quảng Ngãi lại tổ chức ngày chính kỵ tổ tiên họ Bùi của chi họ mình

Điều đặc biệt năm nay có bà con họ đại diện BLL họ Bùi Việt Nam vào tham dự. Cùng đi với đoàn của BLL họ Bùi Việt Nam còn có đại diện BLL họ Bùi tỉnh Nghệ An và Quảng Bình, ngoài ra còn có BLL họ Bùi tỉnh Bình Định cùng nhiều bà con họ Bùi ở các chi phái trong huyện và tỉnh Quảng Ngãi đến dự.

Sau phần làm lễ chào cờ tổ quốc là phần làm lễ "Thượng cờ" của tộc Bùi. Bước vào phần khai mạc ông Bùi Văn Nhân - đại diện cho tộc trưởng chi họ Bùi thôn Phước Thịnh đọc bài diễn văn khai mạc, chào mừng quan khách và bà con từ khắp nơi về tham dự. Tiếp đến là Ông Bùi Xuân Hạc đại diện BLL họ Bùi tỉnh Quảng Bình, Ông Bùi Xuân Lương đại diện BLL họ Bùi tỉnh Nghệ An, Ông Bùi Điện Biên đại diện BLL họ Bùi tỉnh Bình Định, Ông Bùi Tá Vinh hậu duệ Đức tổ họ Bùi đất phương Nam - Trấn Quốc công Bùi Tá Hán và một số bà con phát biểu ý kiến đóng góp. Mục đích chính là mong muốn bà con họ Bùi chúng ta tìm về cội nguồn và luôn đoàn kết sẻ chia nhau lúc vui buồn... để cùng nhau phát triển cho họ hàng ta ngày một lớn mạnh, như tiêu chí của họ Bùi Việt Nam: "Họ Bùi Việt Nam Đoàn kết - Tương trợ - Phát triển". Phải nói rằng bà con ai ai cũng lấy làm vui sướng tự hào cho dòng họ mình.

Năm nay có hai điều rất đặc biệt là được BLL họ Bùi Việt Nam và các BLL các tỉnh cùng nhiều bà con trong huyện tỉnh về chung vui ngày chính kỵ của chi họ Bùi thôn Phước Thịnh. Thêm vào đó là lễ "Thượng cờ" tộc Bùi - đây là việc làm vô cùng ý nghĩa và rất nhân văn đối với họ Bùi thôn Phước Thịnh nói riêng và họ Bùi cả nước nói chung, nên bà con lấy làm sung sướng phấn khởi.

Còn điều mà bà con ngạc nhiên khi biết đến ngôi nhà thờ có kiến trúc quy mô hoành tráng này là do một người con cháu trong chi họ đứng ra tài trợ chính cho việc xây dựng nên ngôi nhà thờ này là Ông Bùi Văn Hùng. Ông Hùng đã chi ra số tiền hơn một tỷ hai trăm triệu đồng và đây mới chỉ là hoàn thiện ở giai đoạn một hiện nhà thờ còn đang tiếp tục xây dựng tiếp để hoàn thiện nốt hai giai đoạn tiếp theo. Công tâm mà nói, nếu người không có tâm huyết với họ hàng thì chẳng bao giờ mà người ta lại bỏ ra một khoảng tiền lớn như vậy để xây dựng nhà thờ chung cho chi họ. Cũng có nhiều người giàu có nhưng người ta không làm được như ông Hùng vì người ta không quan tâm và nặng tình với họ tộc của mình mà họ để số tiền lớn như vậy mà đầu tư làm ăn cho cá nhân và gia đình họ mà thôi. Trong lần đi dự giỗ nơi đây  mới tìm hiểu và biết được thêm về con người có tấm lòng rộng mở như Bùi Văn Hùng. Ngoài ra bà con các đoàn ở các tỉnh, thành phố khác về dự giỗ, ông Hùng rất quan tâm lo ăn ở tại một khách sạn lớn nhất tại thành phố Quảng Ngãi, ông còn cấp riêng một xe  ô tô cho bà con đi viếng hương đền thờ Trấn Quốc công Bùi Tá Hán và đi tham quan những cảnh đẹp ở tỉnh Quảng Ngãi và miễn phí toàn bộ kể cả việc tàu xe cho bà con.

Lại nói về lễ "Thượng cờ" tộc Bùi hôm nay thì mới rõ được, người khởi xướng ra việc này là ông Bùi Tá Vinh. Sau khi bà con ở nhà thờ này mời ông Vinh đến tham quan nhà thờ thì ông Vinh đã đóng góp một vài ý kiến xây dựng thêm, trong đó có đề xuất ý kiến với nhà thờ phải cho xây nền và trụ cờ. Nếu BQT xây dựng cột cờ thì ông Vinh sẽ "cung tiến" một lá cờ họ Bùi. Vậy là sau khi xây dựng xong trụ và cột cờ ông Bùi Tá Vinh đã trao tặng lại cho ông Bùi Văn Nhân và Bùi Văn Quang - đại diện BQT nhà thờ thôn Phước Thịnh, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi lá cờ ngũ sắc rộng 4 mét vuông, chính giữa có in chữ Bùi viết bằng chữ Hán. Tiếp sau đó ông Vinh còn hướng dẫn bà con làm lễ "Thượng cờ" tộc Bùi. Phải nói rằng việc làm lễ "Thượng cờ" là lần đầu tiên của chi họ Bùi Phước Thịnh nói riêng và họ Bùi Việt Nam nói chung và đây là một nét văn hóa của dòng tộc mang tính nhân văn rất cao.

Qua phần tọa đàm là bước vào phần ẩm thực (hầu tàn) bà con vừa chung vui ăn uống và cùng nghe hát bài hát "Họ Bùi là bà con" - Nhạc và lời của Bùi Xuân Vinh do chính tác giả trình bày. Nói chuyện họ hàng với nhau, trên khuôn mặt từng người ai ai cũng hớn hở tươi vui cùng chúc tụng và hẹn gặp lại nhau trong ngày giỗ năm sau và cùng nói "Đoàn kết là trên hết". Buổi lễ kết thúc trong niềm hân hoan của chủ và khách trong cái bắt tay đầy xúc động và cùng hẹn gặp nhau trong những năm tới tại nơi đây.
CHI HỌ BÙI PHƯỚC THỊNH, MỘ ĐỨC, QUẢNG NGÃI
Một số hình ảnh Lễ thượng cờ Bùi tộc tại chi họ Bùi Phước Thịnh, tỉnh Quảng Ngãi:






Lễ giỗ tổ trấn quốc công Bùi Tá Hán

Nhận được giấy mời của Hội đồng gia tộc họ Bùi phường Quảng Phú, thành phố Quảng Ngãi dự giỗ tổ Trấn Quốc Công Bùi Tá Hán (1568-2015); kỷ niệm 25 năm ngày được Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia (1990-2015). Tôi và ông Bùi Minh Đức lên tàu vào Quảng Ngãi. Vào lúc 15h 29-6-2015, chúng tôi đến ga Quảng Ngãi được anh Bùi Tá Vinh, Bùi Tá Thành ra đón đưa về khách sạn Hùng Vương.

18h hôm đó chúng tôi dự lễ tiên thường tại đền thờ của Ngài. Chúng tôi được gặp các vị trong Hội đồng gia tộc, đặc biệt ông Bùi Phụ Anh là trưởng Hội đồng gia tộc và là Hiệu trưởng Trường Kinh tế Tài chính dáng người cao lớn đẹp trai với mái tóc bồng bềnh trông rất nghệ sĩ, giọng nói trầm hùng từ tốn đầy thuyết phục, tôi nói đùa: "Anh chắc được nhiều chị em chú ý?", anh trả lời luôn: "Trường tôi chiếm 80% nữ sinh thi văn". Trong vai trò trưởng hội đồng gia tộc là người tâm huyết với công việc. Năm ngoái tôi cùng vợ chồng anh Bùi Xuân Hạc - Chủ tịch BLL họ Bùi Quảng Bình đã đến thắp hương đền thờ và lăng mộ ngài Thái Bảo Bùi Tá Hán nhân dịp vào dự lễ thượng cờ và khánh thành nhà thờ họ Bùi Phước Thịnh.

Đúng 9h ngày 30-6-2015 (Nhằm ngày 15-5 Ất Mùi) lễ cúng tế được cử hành theo nghi thức truyền thống hết sức trang nghiêm tỏ lòng kính cẩn lên ngài Trấn Quốc Công Bùi Tá Hán đã có nhiều công lao to lớn đối với dân phương Nam - là ông tổ của họ Bùi chúng ta - Quê hương ông chính là Nghệ An.

Phần hội với chương trình ca nhạc, biểu diễn võ thuật cổ truyền của các võ sư trẻ tuổi đầy điêu luyện hấp dẫn.

Tham dự lễ có các đồng chí lãnh đạo đại diện Đảng, chính quyền thành phố Quảng Ngãi gồm đ/c Nguyễn Văn Bính  - Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Thành ủy, đ/c Nguyễn Đăng Vũ  - Giám đốc Sở VHTTDL, đoàn đại biểu họ Bùi Việt Nam do ông Bùi Văn Ngợi - Phó chủ tịch BCH họ Bùi Việt Nam ông Bùi Văn An, Bùi Xuân Long - Văn Phòng họ Bùi Việt Nam, lãnh đạo các đơn vị và UBND phường Quảng Phụ cùng trên 450 con cháu hậu duệ của Ngài cùng chung vui.

Ông Bùi Tá Kỷ  - Phó Hội đồng gia tộc đọc bài phát biểu nhân 447 năm ngày giỗ Trấn Quốc Công và nhấn mạnh là một nhà quân sự, là nhà chính trị, là nhà văn hóa lớn. Đền thờ của ông hiện còn lưu giữ 24 sắc phong của các đời vua Tây Sơn (Cảnh Thịnh) và các vua nhà Nguyễn trong đó: 9 sắc phong cho ông, 7 sắc phong cho ông Xích Y người hầu, 8 sắc phong cho con trai Bùi Tá Thế danh tướng đời Lê. Gương, đức ông Bùi Tá Hán đối với quê hương Quảng Ngãi nói riêng và đối với lịch sử dân tộc nói chung mãi mãi trường tồn trong lòng con cháu muôn thế hệ.

Ông Nguyễn Đăng Vũ - Giám đốc Sở Văn hóa TTDL Quảng Ngãi ca ngợi công lao to lớn của Trấn Quốc Công Bùi Tá Hán và tấm lòng kính trọng, tự hào các dân tộc từ miền biển, đồng bằng, miền núi cao đều chiêm bái, biết ơn sâu sắc Ngài.

Ông Bùi Văn Ngợi - Phó Chủ tịch BCH họ Bùi Việt Nam phát biểu nêu ý tưởng mong muốn lễ giỗ tổ Trấn Quốc Công Bùi Tá Hán sẽ đưa lên tầm quốc gia để bà con họ Bùi cả nước về đây thắp hương.

Sau ý kiến phát biểu của ông Bùi Điện Biên - đại diện họ Bùi tỉnh Bình Định là phát biểu của ông Bùi Xuân Lương - đại diện họ Bùi Nghệ An mong muốn khuôn viên đền thờ và lăng mộ Trấn Quốc Công Bùi Tá Hán sẽ được đầu tư xây dựng đẹp đẽ có nhiều cảnh quan hấp dẫn, trở thành điểm du lịch - mong muốn Ban liên lạc họ Bùi Quảng Ngãi là tỉnh hình thành Ban liên lạc sớm nhất cần củng cố để hoạt động tìm về cội nguồn, liên kết dòng tộc, tôn vinh tổ tiên động viên con cháu hướng tới tương lai xứng đáng là con cháu hậu duệ của Ngài Thái Bảo.

Được một số đơn vị doanh nghiệp như Nhà máy bia Dung Quất, Bia Sài Gòn tài trợ, chúng tôi được uống bia làm giảm bớt thời tiết nóng nực. Song một người mà tôi hết sức quý mến đó là Bùi Văn Hùng - Giám đốc Công ty cổ phần du lịch Quảng Ngãi, đây là lần thứ 2 chúng tôi đến thành phố Quảng Ngãi được anh tạo điều kiện nghỉ ngơi tại khách sạn Hùng Vương thoải mái. Tuy thế tôi chưa bao giờ được gặp anh dù biết anh quê ở Nghệ An. Anh là người của công việc, thường trao đổi qua điện thoại, mỗi lần chuẩn bị ra về anh giao cho lãnh đạo công ty và khách sạn mời cơm thân thiện chu đáo và điện thoại chúc gia đình sức khỏe, chúc dòng tộc phát triển.

Hy vọng họ Bùi cả nước có những người như Bùi Văn Hùng là doanh nhân có tấm lòng hảo tâm và tử tế sẽ góp phần tạo điều kiện hoạt động cho dòng họ ngày càng phát triển tốt đẹp.  

Một số hình ảnh ghi lại tại Lễ giỗ tổ trấn quốc công Bùi Tá Hán:
















Nguồn gốc họ Bùi trong dân tộc Việt Nam



Họ Bùi Việt Nam là một họ bản địa, có gốc trên đất Việt từ thời các vua Hùng dựng nước."
"Chưa có bằng chứng nào để nói rằng tổ tiên họ Bùi ta gốc tích từ Trung Quốc"
(Toàn văn Bài phát biểu tại buổi họp mặt đầu xuân Nhâm Thìn  họ Bùi thành phố Hà Nội của THIẾU TƯỚNG – GIÁO SƯ BÙI PHAN KỲ)

             
     Kính thưa các bậc phụ lão của họ cùng toàn thể bà con họ Bùi tới dự cuộc họp mặt đầu xuân năm Nhâm Thìn!
     Hội đồng Trưởng lão cùng Thường trực Ban liên lạc họ Bùi toàn quốc rất vui mừng tới dự cuộc họp mặt đầu xuân của bà con họ Bùi thành phố Hà Nội, được tiến hành luân phiên trên từng vùng đất in dấu lịch sử họ Bùi. Năm ngoái tại Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ, là nơi Dụ Quận công Bùi Nghiêm Phổ đã đem thực ấp vua ban mở chợ cho dân lập nghiệp, được phòng Phúc Thần từ thời Tiền Lê. Năm nay tại Ngãi Cầu, An Khánh huyện Hoài Đức là nơi Viễn tổ Bùi Mậu Miên từ thế kỷ XVII đã dẫn đầu 8 chi họ Bùi về định cư, khi mất được thờ làm Hậu Thần từ năm Canh Tuất, niên hiệu Cảnh Trị (1670) cùng Ngũ vị đẳng thần tại ngôi đình cổ đã cùng với chùa làng đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hoá của Thủ đô từ năm 1989. Sang năm, được biết bà con họ Bùi ở xã Bộ Đầu, huyện Thường Tín, nơi có đền thờ "Thánh Gióng báo ơn mẹ" là Quốc mẫu Văn Lang Bùi Thị Dung, cũng đăng cai mời bà con họ Bùi thủ đô về họp mặt, là vùng đất thiêng có giá trị lịch sử đáng tự hào của họ Bùi ta.
     Ban liên lạc họ Bùi TP Hà Nội, tuy hình thành khá sớm, nhưng cùng với Thủ đô qua nhiều thay đổi về địa giới, lại là nơi có trụ sở của Ban liên lạc toàn quốc, số bà con thu hút vào việc cả nước có tới hàng trăm, nếu tính từ ngày 07-3-2009 hợp nhất hai Ban liên lạc của thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Tây tại nhà bác Bùi Thành Phần đến nay vừa được 3 năm, nhưng đến hôm nay đã tổ chức được cuộc gặp mặt đầu xuân lần thứ hai, tức là sau 3 năm hợp nhất đã tổ chức được 2 lần họp mặt. Là những nỗ lực rất lớn của tập thể và Th­ường trực Ban liên lạc thành phố Hà Nội, các bác Bùi Văn Tý (năm ngoái), bác Bùi Xuân Đàm (năm nay), với sự hỗ trợ đắc lực của bà con họ Bùi ở Chúc Sơn, Chương Mỹ và họ Bùi ở Ngãi Cầu, An Khánh.
     Nhân việc "liên kết dòng tộc, tìm về cội nguồn" của bà con họ Bùi thủ đô, Thường trực Ban liên lạc toàn quốc xin báo cáo tóm tắt về "nguồn gốc họ Bùi trong dân tộc Việt Nam", vì gần đây trên toàn quốc, thấy xuất hiệnmột số nhận thức cần được làm rõ: Trên website của họ Bùihobuivietnam.com.vn, có độc giả nêu lân câu hỏi: Họ Bùi xuất xứ từ đâu? Và cũng đã lưu hành trên mạng, trên ấn phẩm họ Bùi, trong những tài liệu gửi về cho Thường trực, trong những cuộc gặp mặt… nhiều cách lý giải, có thể tóm tắt thành mấy nhận thức dưới dây:
     - Trên mạng có người họ Bùi ở Nam Định  giải thích rằng họ Bùi sinh ra từ họ Trần, là con cháu Trần Thủ Độ. Khi đổi họ thì nhân họ gốc là Trần, được hiểu như "ở trần, không mặc áo" mà viết theo chữ Hán hai từ "Phi", "Y" thành ra chữ Bùi. Cách giải thích theo lối triết tự này không đáng tin cậy vì Trần Thủ Độ hoạt động vào đầu thế kỷ XIII, mà mộ hai viễn tổ Bùi Thạch tại Hiền Quan, Tam Nông, Phú thọ là thuộc tướng của bà Thiều Hoa, dưới trướng của Hai Bà Trưng, đã có từ thế kỷ thứ nhất SCN. Bởi bậy cách lý giải đó không phù hợp với thực tế lịch sử. Còn việc tìm hiểu chữ Bùi từ đâu ra, sẽ bàn trong một chuyên đề khác.
     - Cũng ở trên mạng, lưu hành một nguồn tin, trích từ sách "Thông chí thị tộc học" của Trung Quốc, kể rằng dưới thời vua Đại Vũ nhà Hạ, có ông Bá Khôi tại tỉnh Hà Đông (phía Đông sông Hoàng Hà) được triều đình ban cho đất làng Bùi, con cháu nhân đó lấy tên làng Bùi làm họ. Từ đó họ Bùi có gốc từ tỉnh Hà Đông bên Trung Quốc.
     - Ứng với nguồn thông tin đó, tháng trước, Thư­ờng trực Ban liên lạc họ Bùi toàn quốc nhận được một văn bản có đầu đề "Lược sử họ Bùi" có đoạn mở đầu, coi như đã khẳng định: "Từ khởi thuỷ đến ngày nay, Tộc Bùi trải qua ba thời kỳ. I- Thời khởi thuỷ (từ năm 257 TCN đến năm 883 SCN): Tộc Bùi có ở Trung Hoa không rõ niên kỷ nào, năm 1013 TCN đã có ngài Bùi Hữu Đạo là một quan văn rất danh tiếng, có công lớn với triều Tây Chu Khang Vương, năm 257 TCN có ngài thuỷ tổ Bùi Hữu Trường, tên tự Từ Trường, ở Hương Cảng - Việt Đông (tương đương với thời đại Hùng Vương ở Việt Nam) truyền thế Đại tộc Bùi được 38 đời, trải qua 1.140 năm. II- Thời kỳ vào Cao Bằng đến Thanh Hoá (883-1483). Vào đời thứ 38, ngài Bùi Hữu Hoà (883 SCN) đến định cư tại Cao Bằng là một trong Ngũ Gia tánh (Bùi, Triệu, Mạc, Lý, Từ). Con cháu họ Bùi sinh sôi nảy nở…".
     Theo tác giả bản "Lược sử họ Bùi" trên đây thì từ các viễn tổ Bùi Thạch, các danh nhân họ Bùi giúp Lê Lợi, tới các danh nhân ở Thịnh Liệt đều là con cháu ngài Bùi Hữu Hoà từ Trung Quốc sang Cao Bằng định cư... Kết luận này tự nó đã chứa mâu thuẫn vì tới năm 883 SCN, ngài Bùi Hữu Hoà mới vào Cao Bằng định cư thì các cụ Bùi Thạch Đa, Bùi Thạch Đê là người bản địa đã làm tướng giúp bà Trưng đánh quân Đông Hán cách đó 840 năm trước. Xét trong danh sách các quan cai trị người Trung Quốc được phái sang Việt Nam trong thời Bắc thuộc tính từ Thạch Đái là viên Thái Thú đầu tiên (vào năm 111 TCN) đến viên Tiết độ sứ thứ 129 là Độc Cô Tổn (cai trị Việt Nam vào năm 905 SCN) rồi bị Khúc Thừa Dụ là người Việt quê Hồng Châu (Hải Dương) đánh bại, tự lập làm Tiết độ sứ, có 3 viên quan đô hộ mang họ Bùi là Bùi Thái (802-803), Bùi Hành Lập (813-817, quay lại vào năm 820), sau lại có Bùi Nguyên Dụ (846-848) tiếp nối quan đô hộ Vũ Hồn (841-843). Bởi vậy, nên tìm mối quan hệ giữa ngài Bùi Hữu Hoà, từ Trung Quốc vào Việt Nam năm 883 với các viên quan đô hộ họ Bùi từ 802 tới 848 thì có lý hơn là khẳng định trong "Lược sử tộc Bùi" rằng đó là thuỷ tổ của họ Bùi bản địa.
     Đó là vì tác giả chưa biết đến mộ và miếu thờ của Mỹ Quận công Bùi Đình Chấn, còn lưu giữ cả sắc phong Phúc Thần tại làng Bất Nạo, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương đã làm tướng cho Hùng Duệ Vương từ những năm đầu thế kỷ thứ 3 TCN, càng chưa biết đến quốc mẫu Bùi Thị Dung, sinh ra Thánh Gióng con gái của cụ Bùi Cẩn và Phạm Thị Hoà, quán trang Khê Đầu, huyện Th...